CON DAO CẠO

VY ANH – HỔ CÁP

Tác phẩm chuyển ngữ, Nguyệt san Hiệp Hội số 60 tháng 7&8/1995

CON DAO CẠO

Truyện của Shiga Naoya

Anh chàng Yoshisaburo ở Tatsudo, Azabu Roppongi là một người không bao giờ biết bệnh tật là gì, giờ đây nằm liệt giường trong cơn cảm nặng. Ngày lễ Trung Nguyên sắp đến rồi, đó là thời gian rất bận rộn trong nghề hớt tóc của anh. Nằm trên giường bệnh, Yoshisaburo hối tiếc là đã cho hai người thợ giúp việc Genko và Jidako nghỉ một tháng trước đây.

Trong quá khứ, anh cũng đã từng làm người giúp việc như họ dù chỉ lớn hơn họ một hai tuổi. Người chủ tiệm trước đây, dùng dao cạo rất giỏi, đã gả người con gái cho anh và nghỉ dưỡng già một thời gian sau đó, để lại cho anh cửa tiệm hớt tóc của ông ta.

Genko thầm yêu cô con gái của ông chủ nên đã nghỉ việc ngay. Nhưng anh chàng Jidako hiền lành đã thay đổi cách xưng hô với anh bằng “ồng chủ” thay vì “anh Yoshi” và vẫn làm việc chăm chỉ như trước. Ông chủ cũ chết sáu tháng sau, và cũng khoảng sáu tháng sau nữa thì người vợ cũng qua đời.

Nếu nói về việc xử dụng dao cạo thì Yoshisaburo thật là khéo léo. Anh là một người rất trầm tĩnh: một khi anh cạo da và dù chỉ thấy hơi nhám thôi, anh cũng chẳng hài lòng cho đến khi mà từng cọng tóc cụt cứng trở nên nhẵn nhụi láng lẩy anh mới chịu. Khách thường bảo là khi mà họ được Yoshisaburo cạo thì họ cảm thấy được trẻ hẳn đi. Anh cũngtự hào là trong mười năm qua, đã không bao giờ vô ý làm xước da mặt của khách.

Hai năm sau ngày thôi việc, Genko trở lại xin việc làm cũ. Yoshisaburo không còn quan hệ gì với người đồng nghiệp cũ, nhưng đã mướn lại Genko sau vài lời biện giải. Tuy nhiên trong hai năm sau này, Genko lại trở nên tệ, thường xuyên xao lãng trong công việc. Ngoài ra, anh còn dụ giỗ Jidako đi tán những cô gái nhẹ dạ ở Kasumicho là những người thường bám theo những người lính. Cuối cùng, anh xúi dục chàng Jidako khờ khạo ăn cắp tiền của tiệm. Thương hại cho Jidako, Yoshisaburo thường khuyên bảo anh ta. Nhưng khi anh ta lại tái phạm thì Yoshisaburo không thể nào làm gì được khác hơn là cho họ nghỉ việc một tháng trước đây.

Tiệm bây giờ mướn thêm 2 người, một người mặt mày nhợt nhạt, có vẻ biếng nhác khoảng chừng hai mươi tuổi tên là Kanejiro; và Kinko, một đứa trẻ khoảng chừng mười hai mười ba tuổi có cái đầu bất bình thường là dài từ trước ra sau. Vào thời gian trước ngày lễ, khách cũng không có và họ chỉ ngáp ngắn ngáp dài cho hết ngày. Còn Yoshisaburo thì nằm liệt giường nên cảm thấy một nỗi cô đơn trống trải. Nhưng hôm nay, gần giữa trưa, khách lại đến đông. Tiếng động của chiếc cửa kéo đóng mở, cộng thêm tiếng the thé rít qua hàm răng sún của Kinko làm cho Yoshisaburo khó chịu thêm.

Cánh cửa kéo lại được mở ra.

“Đồ này là của ông Yamada ở Ruydo. Ông chủ của tôi sẽ đi du lịch vào tối ngày mai, làm ơn mài dùm con dao cạo này. Chiều tôi sẽ trở lại lấy.” Giọng người đàn bà nói.

“Ngày hôm nay chúng tôi bận lắm. Có thể đợi đến sáng ngày mai lại lấy được không?” Kanejiro hỏi lại.

Người đàn bà có vẻ lưỡng lự giây lát.

“Được rồi,nhưng đừng quên đây nhé.” Nói xong bà đóng cánh cửa lại, nhưng rồi lại mở ra ngay và nói thêm:

“Xin lỗi đã làm phiền anh, nhưng anh thử hỏi ông chủ xem có làm ngay cho tôi được không?”

“Tôi không biết. Ông chủ…” Kanejiro do dự. Yoshisaburo từ giường bệnh ngắt lời anh ta:

“Anh Kane! Tôi sẽ làm cho.” Giọng của anh có vẻ khỏe mạnh.

Chẳng cần trả lời, Kaneijiro nói với người đàn bà: “Được rồi.” Cánh cửa được đóng lại và người đàn bà bỏ đi.

Anh rủa thầm, Yoshisaburo kéo cánh tay ra khỏi chiếc chăn đắp, nhìn thấy nó trắng nhợt. Người anh thì bị cơn bệnh hành nên cảm thấy nó nặng nề và cứng ngắc như một khúc gỗ. Bằng cặp mắt ngái ngủ, anh nhìn cái móc giấy trên tường. Đám ruồi bu đầy cái móc.

Không chủ tâm lắng tai nghe nhưng những câu chuyện ở ngoài cửa tiệm cũng lọt vào tai của anh. Hai hay ba người lính vẫn nói những câu chuyện ở những tiệm ăn nhỏ ở ngoài phố và đồ ăn vô vị của lính, nhưng họ cũng phải đồng ý là nó cũng không tệ lắm. Khi nghe những câu chuyện như thế, Yoshisaburo cảm thấy dễ chịu hơn. Một lát sau, anh uể oải trở mình.

Ảnh sáng trắng của một buổi chiều tối chiếu qua cửa phòng bếp rộng ba chiếu, trong đó vợ của anh, O-Umé, đèo đứa con trên lưng đang dọn bữa ăn tối. Cảm thấy hứng khởi, anh nhìn vợ.

“Phải làm việc thôi”. Tự nghĩ như thế, anh cố nhấc mình lên. Nhưng thấy choáng váng khiến anh phải gục xuống gối một chốc lát.

“Anh phải đi hay sao?” dịu dàng hỏi như thế, O-Umé vừa vẩy đôi bàn tay ướt bước vào phòng. Yoshisaburo muốn nói rằng không, nhưng anh không thể nào nói được. O-Umé dọn dẹp những chai thuốc và mấy cái bình nhổ nước miếng về một bên. Yoshisaburo cố gắng ngồi lên một lần nữa.

“Không được” anh muốn nói , nhưng giọng của anh khàn khàn nên O-Umé không nghe. Khí lực của anh hồi phục quá chậm nên chóng sụp.

“Em đỡ đằng sau cho anh đứng dậy có được không?” Thương hại cho chồng, O-Ume vòng ra sau lưng của chồng.                   

“Đem vào đây cho anh giải da liếc dao cạo và con dao của ông Yamada”. Yoshisaburo nói không thành tiếng với vợ. O-Umé ngần ngừ giây lát.

“Anh làm có được không?”

“Được. Đem lại đây cho anh.”

“…Nếu vậy thì anh nên mặc áo hớt tóc vào.”

“Anh đã bảo là không sao mà, đem vào đây cho anh đi. Em có mang lại đây hay là không?” Giọng của anh yếu nhưng có vẻ gắt gỏng. Làm bộ không nghe gì cả, O-Umé lấy chiếc áo hớt tóc và mặc cho anh, trong khi anh ngồi ngay ngắn trên giường. Nhấc một cánh tay để lên vai, anh nắm chiếc áo từ cổ và kéo nó ra khỏi người anh.

Lặng lẽ, O-Umé kéo cánh cửa phòng, đi qua lối đi của cái sàn dơ, và mang lại cho anh giải da liếc dao và con dao cạo. Không có chỗ để móc cái giải da, nàng phải đóng cây đinh vào cột gỗ gần gối của anh.

Ngay cả những lúc bình thường hoặc lúc trong người cảm thấy không được khỏe, Yoshisaburo cũng không thể nào liếc dao sắc được. Bây giờ tay của anh run vì cơn sốt, anh không thể nào liếc dao bén như ý muôn được. O-Umé không nhẫn nại đứng nhìn anh miệt mài làm việc, nàng nhắc chừng: ‘Tại sao anh không nhờ Kané mài dùm?” Nhưng anh chẳng trả lời. Cuối cùng thì sự nhẫn nại của anh cũng không còn. Khoảng chừng mười lăm phút sau, dường như là ý chí và sức lực đã được đem ra dùng hết, anh ngã bật ra giường. Lập tức thấy buồn ngủ, anh ngủ thiếp đi.

Vào khoảng giờ lên đèn, người giúp việc của gia đình Yamada sau khi đi rong, trở lại lấy con dao.

O-Umé nấu cháo cho anh. Nàng muốn cho anh ăn trước khi trời trở lạnh, nhưng cũng sợ rằng nếu đánh thức thì cơn ngủ mệt mỏi sẽ làm cho tinh thần của anh suy yếu trở lại. Đã gần tám giờ. Nếu đánh thức anh trễ quá thì quá giờ uống thuốc, nàng buộc lòng phải đánh thức anh dậy. Yoshisaburo không vì thế mà bực mình, ngồi dậy ăn một ít cháo để uống thuốc. Sau đó anh lại nằm xuống ngủ thiếp đi.

Gần mười giờ, Yoshisaburo lại thức dậy để uống thuốc. Lần này, nằm mơ màng, đầu óc trống rỗng. Hơi thở nóng của anh, bị ngăn bởi tấm chăn đắp lên tận mắt, tỏa vào mặt của anh. Ngoài tiệm cũng vắng lặng. Anh thờ ơ nhìn quanh. Trên cột nhà, cái giải da liếc dao im lìm máng ở đó. Ánh sáng lờ mờ của cây đèn tỏa ra ánh sáng đỏ vàng mờ mờ. Trong một góc phòng, O-Umé cho con bú ở trên giường, và ánh đèn chiếu sáng lưng của nàng. Anh tưởng chừng như là toàn căn phòng đều nhuốm bệnh.

“Ông chủ…Ông chủ…” Tiếng gọi của Kinko từ ngoài ngưỡng cửa.

“Có việc gì thế” Yoshisaburo mấp máy hỏi qua mép của chiếc mền. Không biết cái tiếng khàn khàn, như bị nghẹt thở đó có nghe được hay không, Kinko gọi tiếp: “Ông chủ…”

“Việc gì thế?” Lần này thì tiếng nói rõ ràng và mạnh hơn.

“Người nhà ông Yamada lại đem đến con dao.”

“Một con dao khác hả?”

“Không phải, cũng con dao cũ. Ông ta cạo thử ngay, nhưng nó không được bén. Ông ta nói là nếu có thể được thì tối ngày mai ông sẽ dùng đến nó. Ông ta muốn ông chủ thử nó trước khi giao hàng.”

“Người giúp việc còn ở ngoài đó không?”

“Không, Bà ta đi rồi.”

“Đưa cho tôi.” Anh thò tay ra cầm lấy con dao và cả cái vỏ dao.

“Tay của anh chưa được khỏe. Em nghĩ là nên nhờ ông Yoshikawa ở Kasumicho thì tốt hơn?”

Nói xong, nàng kéo lại vạt áo kimono che ngực của nàng lại và đứng lên. Yoshisaburo lặng lẽ với tay ra vặn ngọn bấc của chiếc đèn lên, rút cái dao ra khỏi vỏ, lật qua lật lại con dao. O-Umé ngồi bên cạnh gối của anh, nàng nhè nhẹ đặt tay lên trán của anh. Với bàn tay còn lại, Yoshisaburo hất tay của nàng ra như đuổi mồi vậy.

“Kinko!”

“Dạ.” Nó tới ngay bên giường.

“Đem cục đá mài lại đây.”

“Dạ”.

Đá đã sẵn sàng, Yoshisaburo ngồi lên và một chân gấp lại trước cục đá mài. Đồng hồ điểm mười giờ.

O-Umé, biết là không nên nói điều gì, im lặng ngồi nhìn.

Sau khi mài xong lưỡi dao, Yoshisaburo liếc dao trên miếng da. Anh tưởng chừng như là không khí ở trong phòng sôi động trở lại theo tiếng liếc dao. cố gắng kềm chế cánh tay run, Yoshisaburo liếc lưỡi dao nhịp nhàng hơn, nhưng anh không thể nào mài bén hơn. Nhưng không lâu, cái đinh mà O-Umé đóng để móc miếng da bất thần bật ra. Miếng da phóng ngược về phía anh và quấn vào con dao.

“A! Nguy hiểm quá!” O-Umé la lên, nàng sợ hãi nhìn mặt chồng. Anh đang nhíu mày.

Gỡ giải da ra, anh ném nó trên sàn nhà. cầm con dao trên tay, với bộ đồ ngủ đang mặc, anh đứng lên và đi ra cửa tiệm.

“Anh đừng nên làm như thế…”

Với giọng nói ứa nước mắt, O- Umé kéo anh lại. Nhưng anh chẳng thèm nghe lời. Chẳng thèm nói năng gì cả, anh cứ đi ra phòng hớt. O-Umé theo sau anh.

Chẳng có người khách nào ở trong tiệm. Kinko đang ngồi trên ghế hớt trước tấm kiếng soi.

“Kané đâu?” O-Umé hỏi.

“Anh ta đang đi tán cô Tokiko” Kinko nói với vẻ mặt khẩn trương

“Có việc đó hả? Anh ta nói anh ta đi làm gì hả?” O-Umé bật cười. Nhưng Yoshisaburo vẫn nhíu mày, vẫn vẻ mặt nghiêm nghị như trước.

Tokiko là một cô gái của một gia đình ở cách năm hay sáu căn kế cận, trước nhà có bảng hiệu Đồ QUÂN DỤNG &TẠP HÓA. Người ta nói là cô ta đã tốt nghiệp trung học. Lúc nào ở trước cửa tiệm cũng có một hai người lính, các sinh viên hay những anh trai trẻ quanh vùng lãng vãng.

“Để tôi đóng cửa cho, chú em có thể về được rồi,” O-Umé bảo Kinko.

“Vẫn còn sớm.” Yoshisaburo phản đối. O-Umé im lặng.

Yoshisaburo tiếp tục liếc dao. Một lát sau anh ngồi xuống ngay ngắn, và cảm thấy dễ chịu hơn.

Đem chiếc áo ấm cho anh, O- Umé nói nhẹ nhàng khuyên dụ anh bỏ ý định. Nhưng rồi nàng cảm thấy hơi thoải mái, đến ngồi ngay ngưỡng cửa và nhìn gương mặt của chồng khi anh đang để hết tâm trí vào việc liếc dao. Còn Kinko, ngồi trên chiếc ghế hớt tóc gần cửa sổ.

Ngay lúc đó, cánh cửa kiếng được nhẹ nhàng mở ra, một thanh niên khoảng chừng hai mươi hai hay hai mươi ba tuổi bước vào.

“Tôi chỉ muốn cạo sơ mà thôi. Tôi có việc gấp lắm. Ông có thể cạo cho tôi không?” Nói xong, anh ta đường đột dừng lại trước tấm kiếng. Trề môi, nhô cằm và sờ nó bằng các đầu ngón tay. Người thanh niên nói theo ngôn từ của người thành thị nhưng giọng của một người ở miền quê. Từ bàn tay nhám và những cục u trên các ngón tay đến khuôn mặt rạm nắng cho thấy anh là một người làm ngoài trời nặng nhọc.

“Chạy đi kêu anh Kané. Nhanh lên”. O-umé ngước mắt ra lệnh cho Kinko.

“Tôi làm được rồi”.

“Hôm nay tay của anh chưa được vững mà. Vì thế…”

“Tôi nói là làm được mà.” Yoshisaburo ngắt lời của nàng.

“Anh không không khỏe như mọi ngày mà!” O-Umé dịu giọng.

“Đưa cái áo choàng hớt tóc cho tôi.”

“Chỉ có cạo thôi mà. Chẳng hớt sợi tóc nào mà. Sao không để Kané làm như mọi lần trước?”

O-umé không muôn anh cởi cái áo ấm ra.

Nhìn người này rồi đến người kia với vẻ mặt ngạc nhiên, người thanh niên hỏi:

“Ông chủ bị cảm hả?” Anh ta chớp mắt.

“Dạ, ảnh bị cảm nhẹ…”

“Người ta nói có dịch cảm cúm ở vùng này. Ông bà hãy cẩn thận.”

“Cám ơn anh.” Yoshisaburo cung kính nói.

Khi Yoshisaburo choàng tấm vải vào cổ của người khách thì được khách nhắc lại: “Chỉ cạo sơ thôi” rồi người thanh niên lại nói tiếp: ‘Tôi có việc gấp lắm, ông hiểu không?” anh ta mỉm cười giả dối. Yoshisaburo lặng lẽ nhìn cánh tay, và kéo một đường dao bằng con dao mới mài.

“Tôi muốn đến nơi đó khoảng mười hay mười một giờ rưỡi,” chàng thanh niên nói tiếp. Anh ta muốn khơi chuyện cho Yoshisaburo nói.

Đột nhiên trước mắt của anh hiện lên hình ảnh của một người đàn bà đê tiện ở một nhà chứa nào đó có cái giọng nói mà mọi người khó có thể đoán được là của đàn ông hay là đàn bà. Khi anh nghĩ đến anh thanh niên này có lẽ sẽ đi đến nơi đó, anh thấy buồn nôn khi cái cảnh trí ở đó lần lượt hiện ra trong trí não yếu đuối của anh. Nhúng sâu cái cọ vào tách nước ấm, anh thô bạo chà bọt xà bông từ cằm lên đến má. Mặc dầu bây giờ người thanh niên đang làm dáng trong gương. Yoshisaburo cảm thấy muốn hành hạ người này.

Cạo một làn dao cùn. Yoshisaburo bắt đầu cạo từ cổ trở lên, nhưng lưỡi dao không đi ngọt như anh muốn, và tay của anh lại run. Hơn nữa, khi anh nằm trên giường cũng không tệ như thế này, nhưng bây giờ đang đứng, mặt nhìn xuống, mồ hôi bắt đầu rịn ra ở mũi. Thỉnh thoáng anh ngừng cạo và gạt nó ở sống bàn tay, nhưng rồi sau đó mũi lại ngứa ngáy và mồ hôi đọng lại và sáp rơi xuống.

Nghe tiếng khóc của con ở trong, O-Umé trở về phòng.

Ngay cả khi được cạo bởi con dao không bén, người thanh niên vẫn điềm tĩnh nhìn mặt của mình. Hình như  nó chẳng làm cho anh đau hay ngứa ngáy. Sự điềm tĩnh làm cho Yoshisaburo trở nên giận dữ. Ngay cả việc dùng con dao của anh để cạo cho êm, anh cũng chẳng thèm thay. Bây giờ anh chẳng để ý đến việc gì nữa. Tuy nhiên,anh lại tỉ mỉ. Ngay cả những chỗ không nhám lắm, anh cũng cạo cho láng. Và càng làm như thế anh lại càng giận dữ. Người của anh từ từ trở nên yếu dần. Cả ý thức cũng trở nên trì độn. Cơn sốt có vẻ trở nên trầm trọng.

Lúc đầu chàng thanh niên còn nói này nói nọ, bây giờ sợ Yoshisaburo nổi khùng nên im lặng. Ngay khi con dao cạo đến ngang thái dương, anh bắt đầu thấy buồn ngủ vì cơn mỏi mệt trong ngày. Kinko cũng dựa vào cửa sổ ngủ. Tiếng ru con của O-Umé cũng ngưng. Hoàn toàn im lặng. Càng về khuya, ở trong nhà cũng như ngoài nhà cảnh tượng như một nghĩa địa. Chỉ còn nghe tiếng liếc dao.

Sự bứt rứt, sự nổi giận bây giờ lại muốn la hét. Cả thân hình lẫn trí óc của anh hoàn toàn kiệt quệ. Anh có cảm tưởng như là đôi mắt của anh thụt sâu vào trong vì cơn sốt. Khi anh cạo từ cổ họng lên má, cái cằm, màng tang, có một chỗ ở cổ không được vừa ý cho lắm. Thật sự thì anh đã sơ xuất làm trầy da. Anh nhìn mặt của người khách, da mặt nhám, mồ hôi từ các lỗ chân lông rịn ra. Ngươi thanh niên đang ở trạng thái ngủ gật. Cái đầu ngửa  ra sau, miệng thì há hốc, để lộ hàm răng vàng khè của anh ta ra.

Yoshisaburo mệt mỏi không thể nào đứng cũng như ngồi. Anh tưởng chừng như có những giọt thuốc độc thấm dần vào các khớp xương của anh. Anh muốn vứt bỏ tất cả, muốn nằm xuống đất để lăn lộn. Nhưng không! Anh đã từng nhủ thầm biết bao nhiêu lần rồi. Và cũng bởi thói quen, anh vẫn đứng vững.

…Từ từ nắm lấy con dao. vết trầy thật là nhỏ. Anh đứng nhìn nó. Lúc đầu chĩ thấy màu sữa trắng ở vết thương, sau đó là màu đỏ, dần dần phủ vết cắt. Đột nhiên máu ứa ra. Anh nhìn nó. Máu ứa ra thành giọt. Khi máu phồng lên quá cỡ của nó, thì xẹp xuống và chảy xuống cổ. Một cảm giác cuồng bạo và giận dữ nổi dậy trong con người Yoshisaburo.

Trong đời Yoshisaburo chưa hề cắt trầy mặt của khách. Vì thế cái cảm giác đó đến với anh thật là mạnh khác thường. Hơi thở của anh trở nên ngắn và nhanh tưỏng chừng như thể xác và tâm hồn của anh đều đi theo vết cắt. .Bây giờ thì anh chẳng biết làm thế nào hơn để đè nén cái cảm giác đó. Máy động con dao, anh ấn lưỡi dao vào cổ. Lưỡi dao nằm sâu trong cổ. Người thanh niên chẳng hề động đậy. Một lúc sau, máu trào ra. Và không lâu gương mặt của ngươi thanh niên trở xám xì. Hoàn toàn kiệt lực, Yoshisaburo gần như là sụm xuống, ngồi vào cái ghế ngay bên cạnh. Cơn khủng hoảng đột nhiên biến mất, và chỉ còn lại cơn mỏi mệt. Đuối sức, anh nhắm mắt lại và trông anh cũng giống như một xác chết. Đêm cũng vậy, nó vẫn như lầ một nghĩa địa. Mọi chuyển động đều bị ngừng lại và không gian rơi vào một giấc ngủ say. Chỉ còn lại chiếc gương soi, cả ba phía, lẳng lặng chứng kiến cảnh tượng này.

Trả lời

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: