ĐOÀN CHUẨN – NGƯỜI TÌNH CỦA MÙA THU

NGUYỄN THỊ XUÂN LỘC

Nguyệt san Hiệp Hội số 137 tháng1/2002

ĐOÀN CHUẨN – NGƯỜI TÌNH CỦA MÙA THU

Hình như phải có những nhân duyên đặc biệt nào đó, người ta mới biết được giới nghệ sĩ, mới quen được người nghệ sĩ, và hiểu được cuộc đời của họ. Dường như nghệ sĩ là những người sống gần nhất với ý muốn của Thượng Đế, họ sống thoát vòng kềm tỏa, giáo điều của con người. Họ không sống cho riêng họ, họ chia xẻ cuộc sống với thế gian, với ai đó, bất luận gần gũi hoặc xa xôi. Họ cảm thông với thay đổi của đất trời và luôn trao gửi trái tim lúc nức nở cũng như khi reo vui đến tha nhân một cách cẩn trọng, chân thành. Tôi là một trong hằng triệu triệu người đón nhận và nâng niu những ân tình ấy. Đã có lúc tôi ước được là Đôi Mắt Người Sơn Tây của Quang Dũng, để chàng nhìn ngắm và tưởng nhớ trong đáy cốc giữa chiến trường…

Khói thuốc xanh giòng khơi lối xưa…

đêm đêm sông Đáy lạnh đôi bờ…

thoáng hiện em về trong đáy cốc…

 nói cười như chuyện một đêm mơ…

Tôi cũng đã ước được là người thơ của Hoàng cầm để nghe tiếng thì thầm:

“Em ơi, buồn mà chi…

mai Anh dưa em về bên kia sông Đuống…

nằm nghiêng nghiêng bên Kháng Chiến trường kỳ…”

Hay được cùng Hữu Loan chia xẻ nỗi thương đau…

Tóc nàng hãy còn xanh…

ngày hợp hôn nàng không đòi may áo cưới…

tôi ở đơn vị về cưới nhau xong là đi…

nhưng không chết người trai khói lửa

mà chết người em gái nhỏ hậu phương…

Những suy nghĩ đầy tình người của người nghệ sĩ đã khiến cuộc đời thăng hoa với muôn ngàn hạnh phúc. Hạnh phúc thường được định nghĩa như những gì lấp lánh, quý giá, dễ mất, và ngắn ngủi, hoặc gắn bó với một mốc thời gian nhất định nào đó của quá khứ, nhưng hạnh phúc cũng là những gì vĩnh cửu theo ta suốt cuộc đời như Tà Áo Xanh, như Lá Đổ Muôn Chiều, như Thu Quyến Rũ…

Nhạc sĩ Đoàn Chuẩn người tình chung thủy của mùa Thu, tác giả của Tà áo xanh, của gửi gió cho mây ngàn bay, của lá thư… vừa ra đi.

Viết về nhạc sĩ Đoàn Chuẩn trong lúc này thì không gì hơn là cùng nghe những tình ca của ông, để nhớ đến mùa thu năm xưa, ngào ngạt hương, để nhớ đến ngày nào cùng xõa tóc thề hẹn lời ân ái, để nhắc nhau Anh còn nhớ em nói rằng sao mùa xuân lá vẫn bay, sao mùa xuân lá vẫn rơi, để thấy áo xanh hơn, tình đầy hơn, để quên đi dang dở, quên đi ái ân phai màu…

Nghe nhạc Đoàn Chuẩn để cảm thương người nhạc sĩ tài hoa, nhưng cũng để bắt gặp một người Việt đáng kính trọng.

Tin Đoàn Chuẩn qua đời vào lúc 9 giờ 50 tối giờ Việt Nam ngày 15 tháng 10 tại Hà Nội đã khiến tôi xúc động. Từ sau năm 1975, tôi biết được tin của một số văn nghệ sĩ miền Bắc đã trải qua một cuộc sống ngặt nghèo, với bao nỗi ngậm ngùi. Niềm thương cảm cho dẫu có là bao nhiêu đi chăng nữa cũng không thể bù đắp được những nhọc nhằn, gian truân của đoạn đời đã qua và đoạn đời còn lại. Nhưng sức sống, sức chịu đựng, của những văn nghệ sĩ chân chính vẫn luôn luôn là những bất khuất nối tiếp của giống nòi, những áng thơ dòng nhạc luôn là những viên ngọc quý của văn học Việt Nam.

Đoàn Chuẩn sinh ngày 15-6 năm 1924, là một người được huởng nhiều nhân duyên và nhiều đãi ngộ. Gia đình ông giàu có, mà theo nhà văn Văn Quang: “Hồi đó ông có tiếng là công tử thành phố cảng. Một thành phố có hoa Phượng đỏ trên cao, có lá me bay vàng đường, và có những tàn lá bàng cho rợp những mái hiên, nhưng không có những hàng sấu như Hà Nội.

Gia đình Anh nổi tiếng hầu như khắp thành phố này không ai không biết tên. Hãng nước mắm Vạn Tân không chỉ nổi tiếng ở Việt Nam mà là ở cả Đông Dương. Nhà Anh gồm bốn năm gian rộng trên đường vào chợ Sắt. Thỉnh thoảng có dịp đi qua trước cửa nhà Anh, tôi thường lén nhìn vào, cũng chẳng biết để làm gì… Ông có mối duyên tình hạnh phúc dài suốt cuộc đời và được trút hơi thở cuối cùng bên cạnh người bạn đời cùng tuổi đã sống với nhau từ ngày còn trẻ.

Đoàn Chuẩn là một nghệ sĩ có tấm lòng từ bi. Cuộc sống đầy đủ ấm êm không che khuất được tấm lòng nhân ái. ông đã gửi tình yêu của mình đến những cuộc đời khác, nhiều truân chuyên, cay đắng, ông chia xẻ đau thương, vuốt ve những lỡ làng dang dở …em ơi, có hoa nào không tàn, có trời nào không mây, có tình nào không phai.

Đoàn Chuẩn người tình chung thủy của mùa thu. ông đã khoác cho mùa Thu chiếc áo ân tình nồng ấm, ta quen nhau mùa Thu, chỉ có mùa Thu mới cất giữ những lá thư ngào ngạt hương, nét bút đa tình, ngập ngừng tình đầu… chờ nhau đến kiếp nào… Chỉ trong tiết Thu, tà áo xanh mới hương nồng ái ân, mùa Thu cho lá đổ muôn chiều, cho em ngồi trong thuyền hoa, cho anh đành quên…

Đoàn Chuẩn cũng là chứng tích của một tình yêu vĩnh cửu. ông đan tình yêu vào Tà áo xanh, vào Thu quyến rũ, ông gửi lời yêu theo gió cho mây ngàn bay, và là mẫu mực cửa những đằm thắm êm đềm muôn thuở.. Tôi không tin bất cứ bạo lực nào có thể giết chết được cảm nghĩ của con người. Hoặc có thể làm khô cạn tình nhân ái. Trong vòng kềm tỏa của chế độ, tưởng như giam giữ được tâm linh con người, Đoàn Chuẩn đã vượt thoát, đã chọn thái độ im lặng trong 31 năm để sống giữa giòng văn hóa nhân bản của dân tộc. Đoàn Chuẩn đã là con người tự do giữa ngục tù,  là một người tự trọng trước  những chà đạp nhân phẩm.

Đoàn Chuẩn đã là tình thân, là chất kết giữa bạn bè thân hữu và người cùng huyết thống. Đoàn Chuẩn đứng giữa đời với nhiều chân tình. Đất nước chia đôi, những chân tình ấy cũng chia đôi ngã. ở lại bên ông là người bạn đời gia đình và một số bạn bè, còn những đứa con tinh thần yêu quý đã theo đoàn người di cư vào Nam. Những giòng nhạc của Đoàn Chuẩn đã trở thành nỗi nhớ nhung, và là nhữngđãi ngộ đặc biệt trong đời sống của người dân miền Nam.

31 năm im lặng, ông giữ được tiết tháo của một nhạc sĩ tự do chân chính giữa những toan tính kềm kẹp, Đoàn Chuẩn đã không làm tổn thương chính tâm hồn mình và không làm hoen úa những mùa thu bất hủ. Chỉ có thu đi cho lá vàng bay, lá rơi cho đám cưới về… Chỉ có mùa thu gửi nhau phong thư ngào ngạt hương… Chỉ có mùa thu với xõa tóc thề hẹn lời ân ái… chứ không là gì khác!

31 năm im lặng, mong ngày hội ngộ gặp nhiều nhân duyên, ngày ông có cơ hội gặp lại đàn con tinh thần, cũng là lúc chúng chuyển bến lưu lạc xứ người. Nước mắt chảy xuôi, Đoàn Chuẩn lặn lội đi tìm đàn con xa xứ. Nước đi đi mãi cũng về cùng non. Đoàn Chuẩn đã hội ngộ từng giòng nhạc, từng mùa Thu dĩ vãng, còn gì hạnh phúc hơn khi được nghe giòng nhạc của mình sau mấy chục năm vẫn còn óng ả, mượt mà, vẫn được hát với niềm xúc động trân quý. Hôm nay, nghe nhạc của Đoàn chuẩn, viết về Đoàn Chuẩn mà cứ ngỡ ông đang ở đâu đó thật gần, tiếp tục ân cần chia xẻ những mảnh đời bất hạnh…

…Hôm nào em đến với Anh… xin đừng quên chiếc áo xanh… Em ơi, có hoa nào không tàn có tình nào không phai.. như màu xanh ái ân…

Trả lời

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: