TƯỞNG NHỚ Y YÊN

Y Yên – và di bút

Đầu tháng 5, cứ như thường lệ thì loạt bài của Y Yên sẽ được gửi đến bằng đường bưu điện, sang đến giữa tháng vẫn không thấy, đang dự định viết hagaki để đốc thúc thì ngày 21/5, một nhân viên của sở cảnh sát quận Tatetabayashi (tỉnh Gunma) đã điện thoại đến văn phòng Hiệp Hội hỏi thăm tin tức về một người Việt Nam tên Lê Quốc đã tự tử tại nhà riêng.

Lê Quốc chính là “Y Yên” hoặc “Vi An” hoặc “Lượm”, một cây bút rất quen thuộc của cộng đồng người Việt tại Hoa kỳ, Canada và Nhật Bản đã qua đời tại Gunma, hưởng dương 40 tuổi. Đến Nhật khoảng năm 1982 với tư cách thuyền nhân, chỉ sau một thời gian ngắn là anh đã cộng tác ngay với tạp chí Đường Sống dưới tên Lê Cửu Bị. Những loạt bài dưới hình thức tin tức, đoản văn của anh chuyển đi từ Nhật đã được nhiều người mến mộ. Năm 1992, sau khi tạp chí Đường Sống đình bản vì số người tị nạn tại các trại Đông Nam Á giảm đi khiến chương trình trợ giúp của Cao Ủy Liên Hiệp Quốc cho tờ Đường Sống bị đình chỉ, anh đã tiếp tục viết cho các báo khác tại hải ngoại như tờ Saigon Nhỏ, Đuốc Từ Bi tại Hoa Kỳ, nguyệt san Làng Văn tại Canada trong mục “Phù Tang Tạp Lục” dưới bút hiệu Vy An. Cũng vào thời điểm này, anh đã cho ra mắt tác phẩm đầu tay của mình là quyển “Phù Tang Tạp Lục”. Ngoài ra, anh còn là đặc phái viên cho các đài phát thanh chương trình Việt Ngữ tại Hoa Kỳ, Úc Châu, cộng tác viên của tờ Phụng Vụ Lời Chúa, Bản Tin Thân Hữu tại Nhật.

Bìa sách Phù Tang Tạp Lục

Từ tháng 9/1994, anh bắt đầu cộng tác thường xuyên với Nguyệt San Hiệp Hội. Bằng lối viết dí dỏm, nhanh cũng như cách dịch phóng khoáng, những truyện ngắn của anh như “Đèn Kéo Quân”, “Những quả nậm của Thanh Bình” … đã thu được nhiều sự chú ý của độc giả. Sự chú ý đã biến thành lôi cuốn khiến anh … mang nợ. Có lẽ thời gian này là thời gian bận bịu và vui nhất của anh vì: ngoài việc trả nợ áo cơm, tôi còn phải trả nợ cho độc giả nữa. Thiếu nợ thì chả ai khoái cả, nhưng thiếu nợ bài để độc giả đòi thì đâu phải ai cũng được.

Anh có lối nói chuyện mang tính cách áp đảo, nói nhiều hơn người đối diện và luôn luôn chấm dứt trước khi người đối diện kịp tỏ bày ý kiến, điều này đã khiến nhiều người khó chịu, nhưng nếu có thời gian quan sát, tiếp xúc và nghe anh tâm sự, một sự thông cảm chắc chắn sẽ đến, vì những điều anh muốn hoặc sắp làm đều không phải cho cá nhân anh, mà không ít thì nhiều là những đóng góp cho tập thể, cho cộng đồng. Trái lại với những bay bướm, dí dỏm trong thơ văn, anh thật dứt khoát: đối với việt cộng không có chuyện nhân nhượng và giao lưu. Cũng vì thế mà văn phong sau 17 năm dù có khi ẻo lả, dí dỏm nhưng rất quyết liệt với một tập đoàn đã đẩy gia đình, bạn bè, đồng bào ta xuống vực thẳm.

Vào khoảng 1 năm trước, được sự khuyến khích của bạn bè, anh thật sự “bốc” khi dự định thực hiện một loạt chương trình như: làm băng đọc truyện, dịch lời bài hát từ Nhật sang Việt, thu thập những bài viết của “phe ta” tại Nhật làm thành tuyển tập… trước là để… mua vui sau là góp phần làm cho sinh hoạt của cộng đồng thêm tươi mát.

Nhưng … tất cả mọi việc đã được gác lại vì “một số những văn hữu của chúng ta bên Hồng Kông đang gặp nguy hiểm, sắp bị trả về”. Anh quyết định thành lập Trung Tâm Văn Bút Á Châu, liên kết với các Trung Tâm Văn Bút khác trên thế giới để đánh “cộng” trên mặt văn hóa cũng như để cứu những văn hữu tị nạn tại Hồng Kông.
Ngày 9 tháng 12 năm 1995, Văn Bút Á Châu do anh làm chủ tịch được thành lập và làm đơn xin gia nhập Văn Bút Hải Ngoại có trụ sở đặt tại Hoa Kỳ. Từ đó anh liên lạc với các Trung Tâm Văn Bút khác trên thế giới để hoạch định chương trình làm việc, và cũng chính từ những sự tìm hiểu sau đó đã làm anh thận trọng hơn vì “tôi đã hiểu ra nhiều chuyện” và anh quyết định “Trung Tâm Văn Bút Á Châu tạm thời rút đơn xin gia nhập Văn Bút Hải Ngoại”. Cũng chính từ việc này, cuộc đời anh đã bị phiền nhiễu, anh đã bị một số báo chí ở hải ngoại của các phe liên hệ “đánh” liên tiếp, họ đánh anh trên báo chí, họ nhờ người của họ tại Nhật đánh tiếp bằng cách gửi thư vu khống anh là “khùng điên”, “mắc bệnh tâm thần”, điện thoại của anh reo vang suốt đêm nhưng bắc lên thì lại không có ai… Có lần anh than thở: “Tôi phải làm sao đây, việc trước tiên để tránh họa là tôi phải đành giải tán Trung Tâm Văn Bút Á châu, sẽ không sử dụng điện thoại nữa, có gì liên lạc với tôi bằng thư”. Hơn nữa, cũng chính vào thời điểm này (khoảng tháng 2/1996) anh đã bỏ việc vì bất mãn với công ty, nơi anh đang làm việc. Những chuyện không may dồn dập ập lên đầu nhưng chẳng có ai biết để chia sẻ cả vì khi có dịp liên lạc với bạn bè anh lại “nói ngược”: công việc tôi ổn định rồi, được chủ hãng cho lên kakaricho coi cả một khâu”. Có lần, Nguyệt San Hiệp Hội liên lạc với anh để hoàn trả số tiền bán 20 quyển “Phù Tang Tạp Lục”, nhưng anh vẫn bô bô: “Tôi biết quá mà, mấy ông làm gì có tiền, thôi giữ đó đi để làm chuyện khác”. Chẳng những thế, dù là người đóng góp thường xuyên cho tờ báo đã không tiền nhuận bút mà anh lại còn trả lệ phí mua báo như một độc giả dài hạn.

Theo lời kể từ những người bạn của anh ở gần đó thì suốt cả năm ngoái, anh đã sống hoàn toàn trong cô đơn, khủng hoảng cả về 2 mặt tài chánh lẫn tinh thần. Có khi cả tháng trời, buổi tối nhà anh không bao giờ bật điện, đã có lúc người hàng xóm báo cảnh sát, nhưng lúc cảnh sát đến nhà thì anh vẫn bình thường, hỏi lý do tại sao buổi tối không thắp đèn thì anh cho biết là ngay cả tiền ăn cũng không có thì lấy tiền đâu trả tiền điện. Bạn bè gần đó có tặng anh một số tiền và đề nghị anh chuyển vào trại tị nạn Akatsuki Mura, hoặc xin nhà chung cư, anh chỉ ầm ừ cho qua chuyện.

Lần này cũng thế, đã gần cả tháng nhà không thắp đèn, thùng thư thì đầy ắp, thấy kỳ lạ người xung quanh báo cho cảnh sát đến nhà thì khám phá anh tự kết liễu cuộc đời, để lại mảnh giấy có ghi hàng chữ: “Tôi bế tắc cuộc đời nên đã tìm cách chấm dứt Nợ Đời! Xin báo dùm cho số 110. Rất cảm ơn”. Theo sự khám nghiệm của bác sĩ, có lẽ anh mất vào khoảng những ngày cuối tháng tư hoặc đầu tháng năm.

Lễ hỏa táng đã được cử hành trong đơn giản, chỉ vài người bạn ở trại tị nạn cũ và một ít bà con ở quanh vùng tại nhà thờ Tatebayashi ngày 24/5.

Thay lời cuối, Nguyệt San Hiệp Hội xin gửi đến anh lời cảm ơn chân thành nhất vì những đóng góp vô vu lợi của anh cho NSHH nói riêng và cho cộng đồng người Việt tại Nhật nói chung.

Vĩnh biệt anh, một văn tài được cộng đồng người Việt mọi nơi yêu mến. Cầu nguyện hương hồn anh được yên nghỉ thảnh thơi nơi chín suối.

Tháng 6/1997

Vũ Quang

Trả lời

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: